De Correspondent over macht en data

5 Flares Twitter 0 Facebook 0 Google+ 0 LinkedIn 5 Email -- 5 Flares ×

Stel, u gaat volgende week op vakantie. Met het vliegtuig. U bent 3 uur van te voren op Schiphol omdat er lange rij dreigt bij de douane. Daarna moet u uw tassen laten scannen, waar u uw flesje met contactlenzenvloeistof moet weggooien – dat gaat zo maar niet meneertje – uw schoenen moet uittrekken, uw riem af moet doen en uw horloge in het bakje moet leggen, samen met uw telefoon. Voordat u het vliegtuig ingaat moet u nog een gesprekje voeren met een lompe beer over wat u te zoeken hebt op uw vakantiebestemming. Uw gegevens uit uw paspoort, inclusief vingerafdruk, worden alvast vooruit gestuurd.

Tenminste, dit denk u. Gesteld nou dat Schiphol heeft geluisterd naar de 3 sprekers op de ‘Correspondent’-avond op 4 Maart in Utrecht. U komt op Schiphol en alle douane is weg. U vraagt bevreemd aan een medewerker waar ze zijn gebleven en u krijgt te horen dat ‘we daar niet meer aan doen’. Geen controle, geen gegevens vastleggen en overdragen, geen gesprekjes. Wie het eerste in het vliegtuig is. En ja, er zal er wel eens één naar beneden sodemieteren vanwege een boze Arabier of Vegetarier, maar dat nemen we maar op de koop toe.

Voelt vreemd nietwaar? Toch was dit de strekking gisteravond bij ‘de Correspondent’. Bedrijven en overheden hebben een enorme data-honger. Ze verzamelen alles over ons, zonder goed te weten wat ze met die gegevens moeten. Het idee dat wij massaal privacy inleveren om er vervolgens veiligheid of gezondheid voor terug te krijgen is onzin. Dat punt zullen we nooit bereiken. Dus misschien moesten we wat minder hongerig zijn.

“We moeten maar op de koop toenemen dat er af en toe iets misgaat. Dat hoort bij het leven”

Data wordt gebruikt om projecties in de toekomst te maken. Bedrijven proberen in te schatten of je een potentiële klant bent, verzekeraars willen graag weten hoeveel je gaat kosten. Politie gebruikt op dit moment actief systemen die burgers indeelt in risicogroepen. Heb je nog niets op je kerfstok, maar is het waarschijnlijk dat je je ooit zult misdragen, dan komt de politie wat vaker langs je huis gereden. En niemand die je dat verteld. Dat riekt toch wat naar discriminatie.

Justine Pardoel, de tweede spreker van de avond nam het electronisch kind dossier op de korrel. We laten van alles over onze kinderen en onze gezinnen vastleggen, omdat zorgverleners en hun periferie dat interessant vinden. We leveren privacy in voor een goed doel zo lijkt het: we voorkomen dat er een kind misbruikt of mishandeld wordt. Of erger. Maar dat voorkomen we er dus niet mee.

De pleidooien waren helder. Mensen die zeggen dat ze privacy graag inleveren omdat ze toch niets te verbergen hebben, zouden wat verder moeten denken. Maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat mensen het gewoonweg niet voelen, dat gevaar. Een collega van mij zei het treffend: “Ik werk in de internet branche en als iemand het zou moeten voelen, dan ben ik dat. Maar ik voel het niet.” We krijgen in ruil voor onze gegevens ook prachtige gratis producten zoals Gmail, Facebook en Whatsapp. Daar hebben we wel een pondje privacy voor over.

We gaan de komende jaren daar wel wat veranderingen in zien. Jaap Henk Hoekman sprak over ‘Privacy by Design’. Nieuwe applicaties en websites kunnen dezelfde functionaliteiten bieden, maar met veel meer oog voor onze privacy. Daarnaast zien we veel initiatieven waarbij mensen zelf de baas worden over hun gegevens. Dat ze die zelf gaan verhandelen met bijvoorbeeld Unilever. Het zijn tenslotte mijn gegevens, dus zou ik er ook het geld voor moeten zien (Zie bijvoorbeeld Handshake). Daarbij blijft natuurlijk het probleem dat consumenten vanaf daar niet meer kunnen overzien wat er verder mee gebeurd.

We staan aan de start van een data explosie. Als we nu alle data die we op het web hebben geproduceerd op a4-tjes zouden schrijven, dan zouden we een stapel naar Pluto kunnen leggen. En weer terug. En dat 30 keer. Maar dat is nog niets bij wat er de komende 10 jaar gaat gebeuren. Auto’s worden ‘connected’ en gaan met ons en met elkaar communiceren. Daar zullen verzekeraars en hulpdiensten natuurlijk op inspelen. Mijn huis is straks ‘verbonden'; nu al kan ik mijn verwarming op afstand bijstellen en uitlezen. Maar straks ook mijn verlichting, etc, etc. Dus als we nu al veel van onszelf laten lekken, dan wordt dat nog vele malen erger. Wellicht een goed idee om hier actief voorlichting in te geven.

De laatste opmerking uit het publiek gaf stof tot nadenken. Wellicht is er straks by default helemaal geen privacy meer. Mogen overheden en bedrijven alles van ons zien en weten. Maar – leven de marktwerking – we kunnen het dan natuurlijk wel gewoon kopen.

Beluister ook het verslag van de avond bij de eventcrashers. Met kritische inbreng van Peet Sneekes en Wybe Weysters.

(Aantal keren gelezen: 2039)

Related Post

It’s the data, stupid
YouTube als databron voor de wetenschap | #eday2013
(5/5)1
5 Flares Twitter 0 Facebook 0 Google+ 0 LinkedIn 5 Email -- 5 Flares ×